Hoe zorg je ervoor dat je webformulieren door de bezoekers van je website niet alleen te gebruiken, maar ook te begrijpen zijn? De overheidswebsite begrijpelijke formulieren vertelt waar je op moet letten. Want onderzoek wijst uit dat veel formulieren te moeilijk zijn. Een 30-tal regels helpen bij het schrijven van begrijpelijke formulieren. Reuze handig. Niet in de laatste plaats omdat ik zelf nogal eens tegen deze regels zondig! Wat is er zoal van belang bij het bouwen van een begrijpelijk formulier?

• Hou zinnen kort. Bij voorkeur niet langer dan 10 woorden
• Beperk je tot één hoofdgedachte per zin. Schrappen die bijwoordelijke of bijvoeglijke bepalingen!
• Gebruik in je tekst de actieve vorm van werkwoorden
• Kies voor hoogfrequente woorden in plaats van laagfrequente (woorden die je in dagelijks taalgebruik niet vaak gebruikt)
• Beperk het gebruik van lange woorden
• Wetenschappelijk, ambigue (dubbelzinnig), figuurlijk of archaïsch (ouderwets) taalgebruik? Niet doen!

Op ALA kwam ik laatst een artikel over de bruikbaarheid van formulieren op websites tegen.

De do’s and don’ts en een paar handige trucs en tips. De naar mijn mening belangrijkste dingen zet ik hieronder op een rijtje …

• Korte formulieren heerschen. Met andere woorden: vraag zo min mogelijk informatie van de gebruiker. Want een (te) lange vragenlijst werkt intimiderend en is een behoorlijke stimulans voor mensen om af te haken. Zelf bedenk ik me bijvoorbeeld ook wel twee keer voordat ik me het hemd van het lijf laat vragen om de evaluatie-versie van een stukje software te kunnen downloaden. Dus stel jezelf de vraag: is de gevraagde info belangrijk genoeg om te riskeren dat gebruikers afhaken? Als je twijfelt, schrappen dat veld!
• Zorg ervoor dat verplichte velden duidelijk als zodanig gemarkeerd zijn. Hiermee voorkom je dat de gebruiker de info drie keer moet inschieten voordat alle vereiste formulierinformatie is ingevuld. Al is het maar door middel van de simpele tekstuele toevoeging verplicht in het veldlabel. Of verdeel de gevraagde info in een sectie met verplichte velden en één met optionele info.
• Zorg voor een duidelijke foutafhandeling, een beschrijvende foutmelding en wijs de gebruiker de weg naar het veld waar het fout ging. Om het laatste te bewerkstelligen zijn visuele signalen zoals vetgedrukte tekst in rood reuze handig. Maar ook een roodomrand kader of een ikoontje om het veld met ontbrekende info te markeren komen van pas. Maar vergeet vooral niet om gelaagd te bouwen: een tekstuele aanwijzing is naar mijn mening onontbeerlijk voor bezoekers met een browser zonder visuele toeters en bellen.
• Laat de gebruiker zoveel mogelijk vrij in het formaat waarin hij of zij gegevens invult. Draag indien nodig achter de schermen zorg voor de gewenste formattering van informatie zoals geboortedatums en telefoonnummers. Het is voor een gebruiker aardig irritant om lastig te worden gevallen met meldingen dat er geen koppelteken staat tussen het kengetal en het abonneenummer van het ingevulde telefoonnummer. Een serverside script met een reguliere expressie om de geldigheid van veldinfo te valideren doet wonderen.
• Groepeer waar nodig formulierelementen. Met behulp van de legend tag bijvoorbeeld. Het komt de leesbaarheid van het formulier ten goede.
• Geef de gebruiker voldoende ruimte om de vereiste gegevens in te kunnen typen.
• Javascript om de gebruiker te sturen (automatisch aanvullen, springen naar een volgend veld als het aantal vereiste tekens is ingevuld)? Uitkijken! Onzorgvuldige inzet van javascript kan leiden tot een voor de bezoeker onbruikbaar formulier.